ارتباط کلامی و تاثیر آن بر استحکام خانواده 23 ص ورد

ارتباط کلامی و تاثیر آن بر استحکام خانواده 23 ص ورد

ارتباط کلامی و تاثیر آن بر استحکام خانواده 23 ص ورد

محبوبترین بنا نزد خدا در اسلام ، بنای خانواده است.[1] این بنای مقدس جایگاه مهر و محبت ، پایگاه انس و مودت و کانون اصلی تکوین شخصیت انسان است. در فرهنگ اسلام خانواده وسیله تکامل و آرامش روحی و روانی انسان است.[2] برای حفظ و حراست آن از سوی شارع مقدس اوامر و نواهی صادر شده است. در آموزه های دینی از ازدواج با افرادی که دارای سوء خلق هستند نهی شده است که شاید از دلایل آن تزلزل ارکان خانواده و عدم استحکام آن و اثر منفی تربیتی در نسل آینده باشد.

پیامبر صلی الله علیه و آله:

« اذا جاء احدکم من ترضون خلقه و دینه فزوجوه و ان لا تفعلوا تکن فتنة فی الارض و فساد کبیر.»[3] با کسی که اخلاق و دینش مورد پسند باشد ازدواج کنید و اگر چنین نکنید فتنه و فساد بزرگی در زمین به وجود خواهد آمد.

     منظور از اخلاق نیک تنها خنده رویی و خوش خلقی اصطلاحی نیست، زیرا این موارد گاهی نه تنها اخلاقی نیست که ضد اخلاق است.

    منظور از اخلاق نیک صفات و خلق و خوهای پسندیده در نظر عقل و شرع است.[4]

    با توجه به اینکه در این روایت از دین و اخلاق به عنوان دو ملاک مهم یاد شده است می توان گفت سایر ملاکها در رتبه بعد است و نیز به اهمیت اخلاق – در ابعاد گوناگون آن – بیشتر توجه کرد.

     یکی از نمودهای خوش خلقی داشتن زبان خوش و خوش گفتاری است که باعث ارتباطات مهربانانه بعد می شود و از حیث تربیت کودک نیز نقش موثری ایفا می کند.

     زبان ترجمان و بیانگر احوال درون است. « از کوزه همان برون تراود که در اوست» امکان ندارد درون انسان پاک و سالم باشد اما زبان او کثیف . زبان دریچه ای است که محتویات درون را ظاهر می کند. زبان انسان آینه دل اوست.[5] بی جهت نیست که در امر ازدواج به عنوان یکی از ویژگیها به آن اهمیت داده شده است.

     در این نوشتار به بررسی اجمالی تاثیر ارتباط کلامی در استحکام خانواده پرداخته می شود.« تا چه قبول افتد و چه در نظر آید»

 

*****************************************

کلید واژه:

خوش خلقی، بد خلقی، ارتباط کلامی، سخن خوب گفتن، خوب سخن گفتن، خانواده مستحکم است.

*********************************

ارضای نیازهای عاطفی در خانواده

جامعه شناسان کارکرد گرا هم از جنبه توصیفی و هم از جنبه هنجاری بر تمایز جنسیتی نقش های خانوادگی و اهمیت آن در حفظ ثبات خانواده و به تبع حفظ یکپارچگی اجتماعی تاکید کرده اند تمایزی که در قالب نقش ها و ویژگی های مردانه (ریاست ، پرخاشگری و خلاقیت ) و نقش ها و ویژگی های زنانه ( اطاعت ، جذابیت، عطوفت و خوش رویی) بروز می یابد.

   در ادبیات فمینیستی نیز به این واقعیت ادعایی که زندگی خانوادگی درجه متفاوتی از رضایت مندی عاطفی را برای مردان و زنان به بار می آورد ، توجه خاصی شده ، فمینیستها در تبیین آن علاوه بر عوامل دیگری مانند تقسیم کار جنسیتی و توزیع نابرابر قدرت در خانواده به هنجارهای فرهنگی دوگانه ای استناد می کنند که ارضای نیاز های عاطفی شریک زندگی را حق شوهر و وظیفه زن معرفی می نمایند.

بر پایه تعریف اجمالی نیازهای عاطفی که منظور نیاز به توجه ، محبت و مدارا است ، گزاره های دینی بررسی می شود تا نظر اسلام در این مورد روشن شود.

    در متون اسلامی مضامین فراوانی وجود دارد که از توجه عمیق اسلام به ارضای نیازهای عاطفی زنان در خانواده حکایت می کند.    سفارش مردان به معاشرت شایسته با همسران [6] و تاکید بر نگهداری شایسته زن مطلقه پس از رجوع شوهر به او[7] شواهد قرآنی این ادعایند و دست کم می توان استحباب هرگونه رفتار احترام آمیز یا محبت آمیز شوهر نسبت به زن را به دست آورد.[8]

    از جمله حقوق زناشویی که در روایات به آن تاکید شده است می توان به لزوم عفو و گذشت شوهر از خطای همسر اشاره کرد.[9] با در نظر گرفتن این نکته که عفو و گذشت در زندگی زناشویی تاثیر مستقیم در کاهش تنش ها و جلوگیری از آسیب های عاطفی دارد می توان به اهمیت این موضوع به ویژه برای زنان پی برد. [10]

   در برخی روایات محبت به همسر جزء اخلاق پیامبران و از شاخصه های ایمان به شمار آمده است.[11]

   روایاتی نیز به شوهران درباره اکرام همسران و بزرگداشت آنان سفارش کرده است.[12] والامرتبه ترین مردان کسی دانسته شده که در تکریم همسر خود بیشتر بکوشد.[13]

   برخی روایات به اهمیت پاکیزکی و آراستگی شوهر توجه داده شده  است.[14] سیره عملی پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام چنین بوده است.

   روایاتی مردان را به رعایت تمایل و خواست همسر در خصوص نوع لوازم خانگی که تهیه می کنند سفارش می کنند.[15]

   توجه به گزاره های دینی، اهتمام اسلام را درباره نیازهای عاطفی زن توسط شوهر به ویژه نیاز به احترام ، توجه، محبت و مدارا نشان می دهد. بنابراین در مواردی که بر اهمیت ارضای نیازهای عاطفی شوهر توسط زن تاکید شده نمی توان بدون در نظر گرفتن سفارشات مربوط به برآورده شدن نیاز عاطفی زن در متون دینی تحلیل کرد.[16]

    در نظر گرفتن حقوق زن و مرد در اسلام این نتیجه را می دهدکه مرد تصور نمی کند که نباید میلی به خشنود کردن زن داشته باشد و زن نیز به این نمی اندیشد که نباید یاور مرد باشد. تحمل خوی ناستوده زن توسط مرد و خاموش کردن عصبانیت مرد توسط زن در اسلام ستایش شده است تا جایی که باعث بالا رفتن معنویت آنها محسوب شده است.[17]

   سفارشات اسلام به چگونگی روابط و کارکردهای زن و مرد در خانواده این مساله را در ذهن متبادر می سازد که با توجه به اهمیت و محبوبیت خانواده در اسلام این توصیه ها جهت ثبات و استحکام هرچه بیشتر این بنای الهی است. بنابراین برای رسیدن به این هدف لازم است زن و مرد هر کدام طبق ساختار روحی روانی و جسمی وظایفی جداگانه و مشخص برعهده داشته باشد؛ نه اینکه وظایف جزیی هر دو یکی باشد. البته وظیفه کلی زوجین حفظ خانواده و تلاش در استحکام آن و زمینه سازی رشد و تربیت خود و فرزندان و رسیدن به آرامش است. و برهم زدن این معامله موجب اختلال در خانواده خواهد شد.

 


 

********************************* مقدمه

قبل از شروع بحث ذکر نکاتی نیکو به نظر می رسد:

الف) تعالیم اسلام به سلامت جسم و به ویژه به سلامت روان انسان توجه بسیار دارد به گونه ای که می توان گفت از اهداف مهم آن تربیت افرادی است که از نظر جسم و روانی سالم باشند.

   حفظ سلامت جسم و روان  از نشانه های ایمان هر فرد به خداوند بوده ضمن اینکه خود یک عبادت محسوب می شود ، مقدمه ای برای انجام عبادات دیگر است.

    اگر از سلامت انسان سخن به میان می آید تنها سلامت جسم او را در برنمی گیرد بلکه سلامت روان او نیز مورد توجه است.

   عدم ارضای نیازهای جسمانی، روانی و اجتماعی اگر مدت زیادی ادامه یابد سبب ایجادد اختلالات رفتاری و بیماریهای روان- تنی ( بیماریهای جسمی که در اثر عوامل روانی به خصوص اضطراب و نگرانی به وجود می آید) خواهد شد.

   حوادث و رویدادهای زندگی رفتارهای فرد را تحت تاثیر قرار می دهند و آنها را به بعضی از موقعیت ها حساس می کنند.

   یک فرد نمی تواند سالم و تندرست باشد مگر اینکه وضع مطلوب روانی  را نیز – علاوه بر سلامت جسمی – داشته باشد.

    رفتار والدین و فرزندان در ظاهر ساختن رفتار غیر عادی اهمیت دارد در مورد واکنش های روان- تنی[18] این روابط اهمیت بیشتری پیدا می کند. 

   این واکنش ها معمولا در اطفال زود ظاهر می شود که بی توجهی والدین به کودکان در این امر دخیل است.[19]


خرید آنلاین